"Godverdomme! Waarom reageert dat programma nu niet meer?"
Imke gromt boos tegen haar beeldscherm & slaat met de muis op haar bureablad. Deze scene is een van mijn meest duidelijke herinneringen aan Imke, mijn 60 jarige ex-collega die samen met mij in dezelfde afdeling bij een logistiek bedrijf heeft gewerkt.
Oudere mensen & ICT
Webtekst over mens-computer interactie. Welke problemen ondervinden ouderen in de omgang met ICT & hoe kunnen we ze oplossen?
Wat is het probleem?
Voor veel ouderen is de omgang met informatie- en communicatietechnologie (ICT) een gevoelige kwestie. Vooral op de werkvloer wordt duidelijk hoe groot het attitudeverschil is van jongeren en ouderen tegenover ICT. Frustratie, onbegrip & onmacht over software kunnen tot woede leiden & het stereotype van de onbeholpene oudere naar boven brengen.
In een wereld waar technische ontwikkelingen snel gaan, groeit de afhankelijkheid van ICT. Maar niet iedereen is bereid zich aan te passen aan dergelijke veranderingen. Uit studies blijkt dat verschillende factoren een belangrijke rol spelen bij het bepalen van de bereidheid van ouderen om ICT te gebruiken.
Factoren die de houding van ouderen tegenover ICT bepalen
-
Leeftijd
Hoe ouder je bent, hoe minder kom je in aanraking met computers
-
Opleidingsniveau
Hoe hoger opgeleid je bent, hoe positiever je houding
-
Geslacht
Mannen hebben eerder een positieve houding dan vrouwen
-
Culturele achtergrond
Ouderen in Zuid-Europese landen tonen het laagste niveau van gebruik van digitale technologieën in vergelijking met die van de Noord-Europese landen
-
Ervaring met computers
Als je goede ervaringen hebt, sta je eerder positief tegenover ICT
-
Geloof dat computers nuttig zijn
Als je gelooft dat computers een meerwaarde bieden, sta je eerder open om met ICT om te gaan
Dat betekent dus...
... dat vooral oudere mannen van een jongere generatie uit Noord-Europese landen met een hoog opleidingsniveau positief tegenover ICT staan. Het is ook voordelig als ze inzien wat het nut van computers is & hiermee al positieve ervaringen hebben gehad.
Deze onderzoeksresultaten leiden tot de conclusie dat de houding van ouderen tegenover ICT aan de hand van een aantal veranderbare & vaste factoren afhangt. Bepaalde situationele factoren kunnen niet veranderd worden (zoals de leeftijd), maar andere factoren kunnen wel gemanipuleerd worden om de houding van ouderen tegenover ICT te verbeteren.
Wat zijn de oplossingen?
.jpg)
ICT naar huis brengen
Momenteel bieden veel openbare gebouwen zoals bibliotheken toegang tot computers aan. In de realiteit maken ouderen weinig gebruik van dit aanbod. Het is daarom beter om ICT rechtsstreeks bij hen thuis te brengen, bijvoorbeeld door leningen.
Usability aanpassen
Te kleine lettertypes, verwarrende functies & ondoorzichtige menu's maken ICT minder aantrekkelijk voor ouderen. Het is daarom aangeraden om de interfaces & daarmee de usability aan te passen aan de cognitieve & fysieke vaardigheden van ouderen.
Curussen & steun aanbieden
Zelfs als ouderen geïnteresseerd zijn in computers, houden faalangst, slechte ervaringen & het ontbreken van ICT-cursussen hen tegen. Daarom is het aangeraden om speciaal op ouderen toegepaste ICT-cursussen & steun aan te bieden.
Inhoud aanpassen
Veel ouderen vinden de inhoud van ICT niet aantrekkelijk. Die is namelijk vooral toegepast op de interesses & noden van jongere generaties. Daarom moet de inhoud van ICT ook aangepast worden aan de behoeften van ouderen.
Voordelen van ICT tonen
De onlinewereld is ruim & houdt bijna onbeperkte mogelijkheden in. Maar deze zijn vaak onbekend voor ouderen, waardoor ze geen gebruik maken van ICT. Het is daarom belangrijk om hen over de voordelen & mogelijkheden van ICT te informeren.
Verwachtingen aanpassen
Jongere generaties zijn eraan gewend om zich snel aan nieuwe technologieën aan te passen. Ze verwachten dat de hele maatschappij dit doet zonder specifiek op oudere generaties te letten. Daarom is het aangeraden om meer rekening met de levenswijze van ouderen te houden.
Bronnen
-
Ferreira, S., Torres, A., Mealha, Ó., & Veloso, A. (2015). Training effects on older adults in information and communication technologies considering psychosocial variables. Educational Gerontology, 41(7), 482-493.
-
González, A., Ramírez, M. P., & Viadel, V. (2012). Attitudes of the elderly toward information and communications technologies. Educational Gerontology, 38(9), 585-594.
-
Selwyn, N., Gorard, S., Furlong, J., & Madden, L. (2003). Older adults' use of information and communications technology in everyday life. Ageing & Society, 23(5), 561-582.
-
Wilkowska, W., & Ziefle, M. (2009, November). Which factors form older adults’ acceptance of mobile information and communication technologies?. In Symposium of the Austrian HCI and Usability Engineering Group (pp. 81-101). Springer, Berlin, Heidelberg.
-
Zambianchi, M., Rönnlund, M., & Carelli, M. G. (2019). Attitudes Towards and Use of Information and Communication Technologies (ICTs) Among Older Adults in Italy and Sweden: the Influence of Cultural Context, Socio-Demographic Factors, and Time Perspective. Journal of cross-cultural gerontology, 34(3), 291-306.